Author Archives: Syb

Kernenergie economisch niet interessant, schaliegas geen optie, kolencentrale te duur… wat nu?

Posted on by

Een aantal verschillende berichten de afgelopen maanden geven bijelkaar een bijzonder beeld van de Grote Ontwikkelingen die er op dit moment spelen op het gebied van de Nederlandse elektriciteitsproductie. Laten we er even een paar langslopen.

Kerncentrale – nee dank u

Duidelijk is dat op dit moment niemand zich wil branden aan de ideeën die het kabinet heeft op het gebied van kernenergie. Een tweede centrale bij Borssele komt er op dit moment gewoon niet. Eigenaar Delta durft het gelukkig niet aan, maar ook de grote Duitse (RWE) en Franse energiebedrijven hebben geen belangstelling.

Kolencentrale – jammer dat het niet uit kan

Enkele jaren geleden zag het er naar uit dat er zomaar 4, 5, 6 kolencentrales bijgebouwd zouden gaan worden. Nu niet meer, vandaag is er weer een centrale gesneuveld. Dit keer die in Vlissingen, u weet wel van de ‘environmentally friendly power generation with little or no emission of CO2’, zoals C.GEN deze kolencentrale placht te greenwashen. Nog steeds is de Essent/RWE-centrale bij Eemshaven de enige die nu echt afgebouwd wordt. Liever niet trouwens, want het is economisch niet meer rendabel maar om nu de stekker er uit te halen zou om economische redenen dom zijn: “Tachtig procent van het geld is inmiddels uitgegeven“, zoals de topman al eerder aangaf.

Schaliegas – dat mag dan weer niet

Het wordt ‘m niet, schaliegas in Europa. De meeste landen in Europa hebben er geen zin in, zijn het zelfs aan het verbieden. Ook in Nederland mochten proefboringen niet – in dit geval verboden door de rechter in eerste aanleg. Schaliegas haalt dus in Europa niet, zoals in de V.S. gebeurde, de komende jaren zomaar de gasprijs onderuit.

…en wat doet de olie?

...en wat doet de olie?

dat wordt weer sparen voor gas...

Hoezeer de economische vooruitzichten investeringen in Kern & Kolen niet haalbaar maken, is de prijs van olie op moment van bloggen, 22 februari 2012, dik boven de EUR 120. Dat betekent dat oliegerelateerde gascontracten later dit jaar weer fors duurder worden. Dat is vreemd – waarin zou een energiebedrijf op dit moment dan wel in willen investeren? Die investeringen, die lagen toch al vast, zou je zeggen. En je moet ergens toch de elektriciteit vandaan halen.

Waar moet je dan wel in investeren vandaag? Ik weet wel wat.

Toevallig vandaag is een artikel in Nature Materials verschenen. De auteurs (waaronder een Nederlander van het FOM, jawel) schetsen een theoretisch ontwerpmodel waarbij zonnecellen vele malen efficiënter zijn in het omzetten van licht in elektriciteit. Het is allemaal theoretisch en de praktijk zou het moeten uitwijzen wat er van de claims overblijft, maar ja, als je daar rendementswinst kan halen dan wordt het op een gegeven moment wel heel simpel.

Kijk, daar moet nou geld naartoe. Bijvoorbeeld, ik noem maar wat, de miljoenen die minister Verhagen had klaargelegd om de vergunning van Borssele 2 versneld te gaan begeleiden. Dan zou vandaag een grote stap in energietransitie gedaan zijn. Een fossiele stap naar achteren en een duurzame naar voren.

 

Klimaatverandering wordt nu wer-ke-lijk overal voor gebruikt

Posted on by

“We weten wat voor horrorscenario zich aan het voltrekken is met klimaatopwarming”, liet vandaag woordvoerder energie Frits de Groot (VNO-NWC) aan nrc weten. De werkgeversoriganisatie is ‘om’ als het gaat over klimaatbeleid en energievoorziening, het is niet meer piepen over ‘betaalbaarheid’, ‘innovatieve kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven’, ‘leveringszekerheid op 1’ en dergelijke. Mooi zou je denken, dan staan er in één keer een hoop neuzen de goede kant op – om zich langjarig te committeren aan duurzame oplossingen.

Maar nee, hoor.

Dé oplossing voor alle problemen – een nieuwe kerncentrale

Dé oplossing die VNO-NCW voorstaat? “Meer dan ooit” zijn ze voorstander van een tweede kerncentrale. Het klimaatprobleem wordt er aan de natte haren bijgesleept, want die kerncentrale moet er coûte-que-coûte (pun intended) komen. Hoe dan ook.

Maar laten we eens kijken hoe een nieuwe kerncentrale zich verhoudt tot de kernwaarden van VNO-NCW:

werkgelegenheid – verwaarloosbaar

Het zal wellicht zo zijn dat er enkele Zeeuwse voormannen ingehuurd worden om de wensen van Franse ingenieurs uit te leggen aan Letse bouwvakkers. En verder wat bemensing in controlekamer en op kantoor.

betaalbaarheid – negatief

Kernenergie zonder subsidies is een zeer dure vorm van energievoorziening, zo blijkt uit vele rapporten de afgelopen jaren, zoals bijvoorbeeld de laatste van CE Delft (zie ook link NRC boven);

innovatie – verwaarloosbaar

Alle kennis voor bouw, installatie, beheer en onderhoud is en blijft in handen van buitenlandse partijen.

leveringszekerheid – geen tot negatief

Het is de bedoeling dat de stroom opgewekt door de nieuwe kerncentrale afgenomen wordt door Duitse industriële partijen. De topman van RWE (de facto eigenaar) heeft dit aangekondigd, daar heb ik in dit blog al eerder op gewezen.

geen subsidie voor hobbyprojecten – negatief

Uiteraard wordt het een heel gepuzzel om een grote leverancier haar stroom in Duitsland te laten afleveren. Elektriciteitsnetten moeten worden verzwaard, interconnectorcapaciteit (poorten naar het buitenland) vergroot en balans-noodstroomvoorzieningen worden gecontracteerd. De overheid moet dat gaan aanleggen. Dat kost klauwen met geld; subsidie vermomd als structuurverbetering.

minder CO2 – klopt deels

Minder dan gedroomd, want de uitstoot van CO2 bij de winning van uraniumerts is groot. Per kWh minder dan een gasgestookte centrale, maar de productie van kernenergie is met de beste wil van de wereld niet duurzaam te noemen. Het kan zijn dat we – bij de transitie naar duurzame energievoorziening – helaas niet om kernenergie heen kunnen, maar nieuwe kerncentrales zullen nooit doel of middel van energietransitie zijn.

horrorscenario

De conclusie is gerechtvaardigd om te stellen dat of VNO-NCW gekaapt is door spindoctors van RWE – of men niet goed nagedacht heeft. Laten we hopen op het tweede en dat er binnenkort een beter voorstel voor de toekomst van onze energievoorziening komt dan dit gunnen van een kerncentrale aan de Duitse industrie.
Want laten we wel wezen, het ‘horrorscenario’ van een privaat-gefinancierde en nauwelijks door de overheid gecontroleerde kerncentrale is zich in Japan overigens nog steeds aan het voltrekken…

Alleen in Europa – Verhagen en kernenergie

Posted on by

Nu zelfs de Franse Socialisten in een pact met de Groenen zich uitspreken over het versneld afbouwen van de nucleaire centrales, wordt het wel extra bizar dat Nederland in Europa bij monde van vertegenwoordigend minister Verhagen de nucleaire lente blijft prediken. Dit alles onder het leugenachtig mom van leveringszekerheid en dat terwijl Verhagen dan Borssele de speeltuin laat zijn van – binnenkort dus werkloze – Franse kern-ingenieurs (die komen ontwerpen), Oost-Europese vaklui (die komen bouwen) en energiebehoeftige Duitse industriëlen (die komen afnemen).

Het blijft natuurlijk de vraag of het mogelijk is voor de socialisten deze weg te bewandelen – het is een duidelijke stellingname in de presidentsverkiezingen en er zal goed over nagedacht zijn wat dit voor politieke gevolgen heeft. Maar de economische en energie-technische vragen zijn nauwelijks te overzien; vast staat dat het een dure richting is (30% tot 40% duurder volgens Le Figaro) die Frankrijk het lastig maakt aan CO2-doelstellingen te voldoen.

Delta & de kerncentrale – gokken voor gevorderden

Posted on by

Wat kost dat nou, zo’n vergunning voor een kerncentrale … per Zeeuws gezin?
Volgens topman Peter Boerma van energiebedrijf Delta kost een vergunning voor een kerncentrale 220 miljoen euro. Afgezet tegen de kosten van de bouw van een kerncentrale (meer dan 4,5 miljard euro) is dat te overzien maar voor een kleine regionale speler met een beperkte klantenkring als Delta is dat voor de vergunning alleen behoorlijk veel. Zeker omdat Delta dergelijke bedragen (2009: 108 miljoen; 2010: 265 miljoen) de afgelopen twee jaar aan ‘beëindigde’ (lees: mislukte) bedrijfsactiviteiten (bio-diesel, solar-avontuur) heeft moeten afschrijven. Verschil is wel dat het dit keer gaat om ‘zelf-nooit-te-ondernemen’ bedrijfsactiviteiten. De vergunningsaanvraag is namelijk niet echt – zelf een nieuwe kerncentrale bouwen zou een kleine partij als Delta hoe-dan-ook boven het hoofd groeien en energieprijstechnisch is het maar de vraag of investeringen daarvoor in dit tijdsgewricht überhaupt bij elkaar te krijgen zijn – maar om de verwachte meerwaarde bij verkoop.

maar geen cent te veel hoor…
De gedachte is dat Delta veel meer waard is in Europa mét een verkoopbare kerncentralevergunning dan zónder. Er zijn inderdaad scenario’s denkbaar waaronder dat het geval zou kunnen zijn. Evengoed zijn er situaties te bedenken waar die gok niet op gaat – een vergunning kan uiteindelijk niet afgegeven worden, prijzen op de energiemarkt kunnen tegenzitten, nucleaire energie kan het zwaar krijgen in Europese wetgeving, het mag of lukt niet het (gesplitste) Delta te verkopen. Ook aan de andere kant zitten er risico’s vast aan deze gedachtegang: er moet geld uitgetrokken worden om de veiligheid van de bestaande centrale te verbeteren; er worden aan producenten hardere eisen gesteld met betrekking tot investeringen in duurzame productie; beoogde partners (EdF, RWE) lopen toch weg. Het is dus maar zeer de vraag of er gebouwd zou kunnen worden, hoe graag onze minister/vergunningsafgever/vergunningsbeoordelaar/controleur Verhagen dat ook wil.

Typisch Zeeuws gokspel
Kortom er is sprake van een nieuwe ronde in de provinciale Zeeuwse loterij – we pakken uit de beurs van de Zeeuwse huishoudens vele honderden euro’s en kopen daar een lot voor. En of het nu bio-diesel, zonnepanelen of kern-energie is, maakt niet uit; we blijven gokken tot we winnen. Dat moet toch ooit lukken?

schuldig lam

Posted on by

Schuldig!

Voedsel & CO2 – het blijft listig

Wat zou er nou zo slecht zijn aan het op kleine schaal houden van schapen voor het vlees – dus vegetarisch eten door het jaar heen met af & toe een kleine aanvulling van lamsvlees. Van die vrolijke lammetjes die na een seizoen lekker onbespoten & kunstmestloos gras en bloemetjes eten op een goede dag tussen die knieën van een ervaren slachter hun tweede leven als voedsel beginnen? Eerlijk spul: gezond, diervriendelijk, lokaal, biologisch zonder SKAL-gedoe. Kortom, wat zou daar in hemelsnaam mis mee kunnen zijn.

Nou dit:

Het schuldig lam
(source: EWG; ht2: Kevin Drum @ motherjones.com)

We moeten onze carbon footprint maar eens opnieuw uitrekenen…

Duitsers beducht voor nieuwe kerncentrale “knapp 200 Kilometer von der deutschen Grenze”. Borssele dus…

Posted on by

Afgelopen weekend heeft de Duitse regering besloten de nog werkende kerncentrales in Duitsland vervroegd te stoppen. Maar de plannen van RWE om haar productiecapaciteit op de Duitse markt te verhogen gaan vrolijk door. In Nederland.

GroenLinks en PvdA stemmen vóór nieuwe kerncentrale

De bouw van de kolencentrale van RWE in Nederland gaat zonder problemen. En op kernenergiegebied wil het inmiddels ook lekker lukken. RWE was bezig op twee fronten. Achter de schermen, dat wel: het probeerde zowel via Delta (voor de helft eigenaar van Borssele) als via de nog-altijd-niet-afgeronde-want-door-de-rechter-verboden deal met Essent een vergunning te krijgen voor de bouw van een tweede kerncentrale bij Borssele. Nu gaat dat links- of rechtsom gebeuren want RWE investeert in Delta en met dat geld koopt Delta de andere helft van Borssele. 2 Vergunningen in 1 hand –> altijd prijs! Omdat er maar één koper is, zal de prijs die gemeenten en provincies krijgen voor haar aandeel in Borssele laag zijn. Maar ze zijn het in ieder geval nu kwijt. Dat moet Groen-Links en PvdA-wethouders met dit belang in de portefeuille toch een goed gevoel geven. Hebben ze niet voor niets als aandeelhouder de vergunningsaanvraag gesteund!

Te dicht bij

Duitsers vinden eigenlijk dat Borssele te dicht bij hun grens ligt – zeker de nog te bouwen centrale. Zij mogen dat vinden, zij zijn of worden de eigenaar. Nederland stelt alleen de grond en de omgeving beschikbaar… zodat een Frans bedrijf met oost-Europese werknemers straks een kerncentrale voor de Duitse industrie kan neerzetten die ze zelf niet op hun grondgebied willen. Volgens minister Verhagen is dit in het grootste belang voor onze energiezekerheid (“omdat Nederland dan minder afhankelijk wordt van energie uit het buitenland”).

Verhagen & feiten – geen gelukkige combinatie

Even de feiten: Nederland is sinds oktober 2009 zelfs vaak netto exporteur van elektriciteit en Nederland zal de komende decennia voor Duitsland een belangrijke exporteur van elektriciteit blijven.

Maar ja, dat zijn maar feiten. Verhagen gaat feitloos door met regeren.

Zelf doen

Posted on by

Gedachte.

Op de schaal van 1 (een paar nieuwe kolencentrales) tot 10 (centraal georganiseerde, efficiente, volledig duurzame energievoorziening) plaats ik investeringen in eigen zonnestroom rond de 7,5.
Ja, het is beter om investeringen op schaal te doen, niet ieder voor zich. Ja, in NL is er niet heel veel zon. Ja, wind is kwalitatief en prijstechnisch interessanter.

En toch, om de investeringshorizon in NL te veranderen, moet je ergens beginnen.

Nu nog een beter financieel product.

Met 130 km/h … in z’n achteruit

Posted on by

appeasement-monumentIn heel het land worden deze kleine monumenten opgericht ter herinnering aan de concessiepolitiek van het kabinet Rutte/Verhagen

De Secretary of State for Energy and Climate Change uit die vermaledijde ultra-linkse regering-Cameron, Chris Huhne, wist vandaag de headlines te vinden met een hard maar duidelijk verhaal: de kans bestaat dat het Verenigd Koninkrijk een 1970s-style oil shock te wachten staat. Met een stijgende olie-prijs waait de duurzame wind opeens uit een andere richting: “This is the moment to invest in green infrastructure, homes and transport, according to Huhne. Fossil fuels are now the costly, high-risk option for energy: it is ‘crazy’ not to prepare for a low-carbon future”. Laten we wel wezen, de Engelsen weten als geen ander wat dat high-risk betekent. Hoge inflatie, fabriekssluitingen, sociale onrust, gevallen Tory-kabinet. Het verschil met de jaren 70 is dat er toen nog olie in de Noordzee naar boven kon worden gepompt. Huhne zei verder ondermeer: “If the oil price doubled, as from $80 last year to $160 this year, it could lead to a cumulative loss of GDP of around £45bn over two years. This is not just far-off speculation: it is a threat here and now.” (quotes uit artikel Guardian)

 

Zo hoort het, feiten onder ogen zien, scenario’s uitwerken & doorrekenen. En dan het lef hebben om het te zeggen & uit te leggen. Dat het anders moet, dat het kostbaar is, dat het pijn doet, maar dat het niet anders kan.

En niet alleen zeggen. De Spaanse regering doet inmiddels wat van een volwassen regering verwacht mag worden: zij verlagen de snelheid op de spaanse wegen en maken treinkaartjes goedkoper. Op een enkele F1-coureur met een zeldzame slaapziekte na, zal uiteindelijk iedereen dit gaan begrijpen.

En wat doet Rutte?
Het lijkt erop dat Rutte de maximumsnelheid wil koppelen aan de prijs van Brent; hij onthult een bord om op de Afsluitdijk een tijdwinst van maar liefst 65 seconden te kunnen bereiken. Er zijn geen redenen te verzinnen waarom dat op dit moment nuttig zou kunnen zijn. Dit is nationale appeasementpolitiek gebaseerd op het onderbuikgevoel van ontevredenen. Uiteindelijk is dit nog sneller achteruitboeren.

Zonde.

PS 10 maart 2011. Ook in Engeland loopt dezelfde discussie als hier in Nederland – regering wil maximumsnelheid verhogen tegen alle rede in. In zijn stuk brengt Monbiot (zie sidebar) fijntjes in herinnering dat het -of all people- Nixon was die in 1974 de (grotendeels nog steeds bestaande) 55 MPH speed limit (dat is 89 km/h!) invoerde. Maar dat was natuurlijk ook een “commie eco-terrorist bunny hugger”.

32 uur 32 minuten 33 seconden – een Nederlands olie feitje

Posted on by

Nederland doet weer mee met de grote jongens (ook al mogen we weer niet naar de G20 (pdfje van Sarko)) – we exporteren ruwe olie!

Hoe zit dat?
Europa’s grootste onshore (op land dus) olieveld, ligt tussen Nederland en Duitsland in, een paar kilometer ten zuiden van Emmen. Bekend van de Amerikaanse ‘ja-knikkers’ (mooie foto’s uit oude schoolboeken!) die vlak na de oorlog olie naar boven pompten en de NAM haar naam gaf (Nederlandse AARDOLIE Maatschappij, kijk ook even op de site voor goede projectinfo). 50 jaar lang ging dat door tot de olie te stroperig werd en de prijs van olie in de jaren negentig geen aanleiding gaf tot verdere winning. Tot vandaag de dag met hoge olieprijzen – de komende jaren in de scenario’s van Shell hoog genoeg om de grote investeringen te rechtvaardigen. Vorige maand heropende Minister Verhagen de geheel vernieuwe site (de fysieke).

Van de naar schatting 1 miljard aanwezig vaten olie is er al een kwart geproduceerd. De komende 25 jaar wordt met nieuwe technieken – lage druk stoominjectie – 100 tot 120 miljoen vaten naar boven gehaald. Nou ja niet echt naar boven gehaald het spul wordt direct naar een Duitse raffinaderij getransporteerd.

Dat is toch wat: europa’s grootste onshore olieveld; vijfentwintig jaar stomen & pompen; miljarden voor de staatskas, miljarden voor Esso & Shell, wat nieuwe werkgelegenheid in een lastige regio.

En toch…

we zijn dan wel ons allerlaatste strategische restje fossiele brandstof kwijt en we hebben in 25 jaar hard werken en niet te vergeten een enorme bel aardgas voor de stoom (130MW installatie) een hoeveelheid olie geproduceerd die op dit moment op wereldschaal voldoende is om de oliedorst te stillen van de komende

32 uur, 32 minuten en 33 seconden!

Simpel vraagje: is dat het waard?